Oylik arxiv: Fevral 2016

BMTTD o‘zining 50-yilligini nishonlamoqda

UNDP’s Global 50th AnniversaryBugun Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturi tomonidan – BMTTDning O‘zbekistondagi vakolatxonasi BMTTDning 50-yilligi va uning O‘zbekistondagi 20 yildan ziyod vaqt davomidagi faoliyatiga bag‘ishlangan bayramona tadbir o‘tkazildi. Bayram tashkilotchilari mehmonlarga BMTTDning butun dunyo miqyosidagi va O‘zbekistondagi faoliyati to‘g‘risida qisqacha ma’lumot berib, mehmonlar bayramona palov atrofida kelgusidagi hamkorlikning yo‘nalishlari yuzasidan fikr-mulohaza qilish imkoniga ega bo‘ldilar.

1966 yilda BMTTDning tashkil etilishidan ko‘zlangan maqsad butun dunyo mamlakatlarida rivojlanish sohasidagi ko‘rsatkichlarni yaxshilash, barcha xalqlarning turmush darajasini oshirish, hozirda “Inson rivojlanishi” deb atalmish konsepsiyani ilgari surishdan iborat edi. Yarm asr davomida BMTTD butun dunyo bo‘ylab olib boriluvchi ochlikka qarshi kurash, turli kassalliklar, ishsizlik, gender tengsizlik, bolalar orasidagi o‘lim, atrof-muhitning tanazzulga uchrashiga qarshi kurash dasturlarini muvofiqlashtiruvchi tashkilot sifatida o‘z faoliyatini yuritib kelmoqda. Mazkur faoliyat alohida mamlakatlar, mintaqalar va butun dunyo miqyosida mavjud bo‘lgan keng ko‘lamdagi masalalarni yechishga qaratilgan.

Oxirgi 15 yil mobaynida butun dunyo bo‘ylab BMTTD, boshqa BMT agentliklari, fuqarolik jamiyati, hukumat idoralari tomonidan barcha ko‘rinishdagi o‘ta qashshoqlikni butunlay yo‘q qilishga qaratilgan ilgari misli bo‘lmagan choralar ko‘rilmoqda. Aynan mana shu sohada erishilgan yutuqlarni mustahkamlash va yanada kengaytirish maqsadida 2030 yilgacha bo‘lgan davrga mo‘ljallangan Barqaror taraqqiyot maqsadlari belgilab olingan. BMTTD yigirma yildan oshiq vaqt mobaynida O‘zbekistonga uning taraqqiyot yo‘lidagi global va mintaqaviy ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik muammolarni yechishda o‘z yordamini berib kelyapti.

– BMTTDning O‘zbekiston va butun dunyo miqyosida erishilgan yutuqlari biz va bizning hamkorlarimiz o‘rtasida o‘rnatilgan samarali sheriklik munosabatlarning, qolaversa, barcha hamkorlarning ezgu intilishlarining hosilidir, – deb ta’kidladi BMT va BMTTDning O‘zbekistondagi Doimiy vakili Stefan Prisner, – Jumladan, biz O‘zbekistonda amalga oshirayotgan Mingyillik taraqqiyot maqsadlariga erishish strategiyasi tufayli biz rivojlanish va tadqiqotlar sohasida O‘zbekistonning eng ishonchli hamkorlaridan biriga aylanishga muvaffaq bo‘ldik. BMTTDning 50-yilligini nishonlar ekanmiz, shu bilan birga biz O‘zbekiston bilan hamkorlikda erishgan yutuqlarimizni ham nishonlab, 2030 yilga qadar Barqaror taraqqiyot maqsadlariga erishishga bel bog‘laymiz.

***

BMTTDning butun dunyo miqyosdagi 50-yilligini nishonlash bilan bog‘liq tadbirlar haqida batafsil ma’lumot www.50.undp.org va www.twitter.com/hashtag/UNDP50, vebsaytlarida, O‘zbekistondagi tadbirlar bo‘yicha esa www.uz.undp.org vebsaytida keltirilgan.

Пан Ги Муннинг Халқаро саратон касаллигига қарши кураш куни муносабати билан мурожаати

World Cancer Day 2016Халқаро саратон касаллигига қарши кураш куни жаҳон афгор оммасини бирлаштиришга,  сафарбар қилишга имконият яратиш билан бирга, бу йил алоҳида аҳамиятга эга. Чунки яқинда 2030 йилга қадар барқарор ривожланиш борасидаги Кун тартиби қабул қилиндики, унда барча инсонлар учун муносиб ҳаёт тарзини таъминлаш мақсадлари олға сурилган.

Барча давлатлар хукумати томонидан тасдиқланган барқарор ривожланиш соҳасидаги мақсадлар ноинфекцион касалликларга алоқадор ўлим холатини учдан бир хиссага камайтиришга чақиради. 2011 йилда давлат раҳбарлари томонидан қабул қилинган тарихий вазифа ушбу масалани устиворлик даражасига олиб чиқди. Биз шунингдек, аёллар, болалар ва ўсмирлар саломатлигини сақлаш Глобал стратегияси мақсадлари ҳамда “Ҳар бир аёл, ҳар бир бола” ҳаракатига кўра ҳам иш олиб бораяпмиз. Бу стратегия ва ҳаракатлар соғлиқни сақлаш тизимини мустаҳкамлаш, тиббий ҳизматлар билан барчани қамраб олиш, саратон касллигига қарши профилактика ишларини ва бу касалликка қарши кураш чораларини такомиллаштириб, инсонлар ҳаётини қутқариш бўйича амалга оширилаётган ишларнинг кўламини кенгайтиришга йўналтирилган.

Биз ўзининг ортидан саратон касаллигини келтириб чиқарадиган турли фожеаларни камайтириш учун ҳали кўп иш қилишимиз керак. Таҳминан, учдан бир ҳолатларда саратон касаллигининг олдини олиш мумкин. Айрим ҳолатларда, агар эрта ташҳис қўйилиб, даволаш ишлари бошлаб юборилса, хасталикдан фориғ бўлиш имконияти бор. Хатто, касаллик авж олган вазиятда ҳам беморни паллиатив қаров билан таъминлаш лозим.

Саратон- барча мамлакатларда мавжуд касаллик. Аммо, ресурслари кам ҳажмга эга давлат аҳолисига анча мушкул. Бу ҳолатни бачадон бўйни саратони хасталигида кўриш мумкин. Камбағал давлатларда янги аниқланган ҳар 10тадан 8та аёлда бачадон бўйни саратони касаллиги мавжуд ва уларнинг 90% ўлим билан якун топмоқда.

Юқори даромадга эга давлатларнинг бачадон бўйни саратони касаллигини эрта аниқлашдаги тажрибасини маъқуллаган ҳолда, ҳудди шундай тезкор ташҳислашга паст даромадга эга давлатларда ҳам эришишимиз лозим. Чунки, айнан шу давлатларда саратоннинг бу тури энг кўп тарқалган касалликлар сирасига киради.

Айни дамда биз дунёдаги ҳар бир аёлни ҳимоя қилиш учун етарлича билим, кўникма ва тажрибага эгамиз. Бачадон бўйни саратони касаллиги профилактикасини кенг қамровда олиб бориш учун қизларни папиллома вирусидан сақловчи вакцина билан таъминлаш, текширувлардан ўтказиб, саратон касаллигининг олдини олиш чораларини кўриш керак.

Инсоннинг яшаш ери унинг саратон касаллигига чалиниши ёки бу касалликдан вафот этишига даҳл қилмаслиги лозим. Биз биргаликда ҳаракат қилиб, бор кучимиз билан бачадон бўйни саратони касаллиги соғлиқни сақлаш тизимининг муаммоси бўлмаслигига, надомад бўлсинки, миллионлаб одамлар чалинган сатарон касаллигининг турли кўринишларини камайтиришга эришишимиз керак.

Келинг, Халқаро саратон касаллигига қарши кураш муносабати билан бу каби адолатсиз ҳолатга барҳам беришга киришайлик. Чунки, бу ҳолатда инсонлар хасталикдан азият чекмоқдалар. Ваҳоланки, кафолат берадиган, барчани қамраб оладиган кенг кўламли чора тадбирларни амалга ошириб, унинг олдини олиш мумкин.