Muallif Arxivlari: ohistaesanova

Тинчлик ғояларини илгари суришда таълимнинг аҳамияти

Emportance of education

Таълим зўравонсизлик, тенглик ва ўзаро ҳурмат ғояларини илгари суришда қудратли омил бўлиши керак. Бу ҳақда БМТ Бош Ассамблеяси 71чи сессиясининг раиси Питер Томсон тинчлик маданиятига бағишланган Ассамблея кенгашида сўз юритди. У сайёрамизнинг барқарорлиги, фаровонлиги ва саломатлигига таъсир кўрсатаётган таҳдидлар ҳақида эслатди.

“Биз фарзандларимизни баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал қилишга, адолатсизлик ва муросасизликка қарши туриш учун зарур бўлган билим ва таълим билан таъминлашимиз, шунингдек, уларни дискриминация ва нафратнинг барча турларини рад этишга ўргатишимиз керак”, – деди Питер Томсон.

Унинг сўзларига кўра, тинч ва адолатли жамиятларни барпо этиш асосан қашшоқликни бартараф этиш, инсон ҳуқуқларини илгари суриш ва ҳуқуқ устуворлигини мустаҳкамлашга боғлиқ. Питер Томсон барча давлатларни маданият ва динларaрo ўзаро ҳурмат қилиш сиёсатини амалга оширишга чақирди.

БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш ўз ўрнида барча давлатларга таълимга, ҳамда ёшлар ўз имкониятларини амалга ошира олишлари учун зарур шароитларни яратишга янада кўпроқ маблағ ажратишларини тавсия қилди. Бош котиб номидан Бош Ассамблея кенгашида унинг сиёсий масалалар бўйича маслаҳатчиси Ана Мариа Менендес қатнашди.

 

Шаҳарлар ривожланиши янги дастурининг ҳаётга тадбиқ этилиш жараёни БМТда муҳокама этилди

New urban agendaБМТнинг Нью-Йоркдаги штаб-квартирасида ўтган йили Эквадорда қабул қилинган шаҳарлар ривожланишининг янги дастурини амалга ошириш жараёни муҳокама этилди. Кенгаш бошида БМТ Бош котибининг биринчи ўринбосари Амина Муҳаммад урбанизациянинг жадал суръатлари ва унинг оқибатлари ҳақида эслатиб ўтди. У шаҳарларнинг барқарор ривожланишига эришишнинг долзарблиги ва шу соҳада БМТ салоҳиятидан фойдаланишга чақирди.

Амина Муҳаммаднинг айтишича, шаҳарларда иш жойлари, технологиялар жамланган, у ерда фаол иқтисодий тараққиёт кузатилмоқда. Бутун дунёда шаҳарлар турфалик ва инновациялар марказидир. Шу билан бирга БМТ вакили шиддатли урбанизация аҳоли пунктларининг тўлиб кетишига, уларнинг ифлосланишига, буғ газлари чиқиндиларининг кўпайишига, шаҳар аҳолисининг қашшоқлашишига олиб келишини қайд этди.

БМТ Бош котибининг биринчи ўринбосари табиий офатлар ва уларнинг оқибатларини камайтириш ҳақида аҳолини ўз вақтида хабардор қилиш масаласи катта муаммо бўлиб келаётганини айтди. Шунингдек, у БМТ тизими барқарор урбанизациянинг янги концепциясига янада мувофиқ тарзда иш юритиши зарурлигини таъкидлади.

Янги дастур барча муаммоларни ҳал қилишга, ҳамда аҳолининг барча қатламларини ҳимоя қилишга қаратилган. Дастурда алоҳида эътибор шаҳар аҳолисининг ёрдамга муҳтож қатламлари – ночорлар, болалар, кексалар ва ногиронларга қаратилган.

Ўзбекистонда маҳалла тизими ривожлантирилмоқда

mahalla

Ўзбекистон ҳукумати БМТда фуқаролик жамиятини мустаҳкамлаш бўйича иш олиб борилаётгани ҳақида хабар берди. 100дан ортиқ норматив- ҳуқуқий актлар ўзини ўзи бошқариш органларининг мамлакатнинг маълум соҳаларидаги иштирокини тартибга солиб келмоқда. Ўзбекистондаги фуқаролик жамиятининг муассасаларидан бири – маҳалладир.

Шу ҳафтада БМТ штаб-квартирасида Ислом ҳамкорлиги ташкилотидаги раислигининг Ўзбекистондан Кот д’Ивуарга ўтказилиш маросими бўлиб ўтди. Раис лавозимидаги сўнгги кенгаш доирасида Ўзбекистон вакили “Ўзбекистондаги фуқаролик жамиятининг ноёб институти” мавзусида брифинг ўтказди.

Бундан аввал БМТ Бош ассамблеяси 71 сессиясининг расмий ҳужжати сифатида Ўзбекистондаги маҳалла тизимига бағишланган маълумот тарқатилган эди.

Ҳужжатда “Кўп миллатли ўзбек халқининг авлоддан-авлодга ўтиб келаётган миллий ва умуминсоний қадриятлари, маданияти, турмуш тарзи, фикрлаши ва маънавиятининг сақланишида маҳалланинг аҳамияти беқиёс бўлган”, дея қайд этилган.

Шунингдек, унда Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 105 моддасида қайд этилган ўзини ўзи бошқаришнинг ҳудудий бўлимлари сифатида фуқаролар йиғинларигa берилган ҳуқуқий ваколатлар ҳақида ҳам таъкидланган.

“Кучли давлатдан – кучли фуқаролик жамияти сари” концепциясини амалга ошириш доирасида 100дан ортиқ норматив-ҳуқуқий актларда ўзини ўзи бошқариш органларининг қатор соҳалардаги иштироки қайд этилган”, – деб ҳужжатда таъкидланган. Ундаги маълумотга кўра, бугунги кунда Ўзбекистонда 10 000га яқин фаол фуқаролар йиғини аввал жойлардаги давлат органларининг зиммасида бўлган 30дан ортиқ ижтимоий ва иқтисодий вазифаларни муваффақият билан амалга оширмоқда.

Ўзбекистон ҳукуматига кўра, маҳалла янада фаол тизимга, “ўзбек халқининг ҳақиқий кўмакдоши – одамлар ўз фикр ва таклифларини билдира оладиган, ўз ташвишлари ҳақида маълум қила оладиган муассасига айланиши зарур.

 

«Марказий Осиёда органик қишлоқ хўжалигини ривожлантириш» мавзусидаги халқаро анжуман

International Conference on development of organic agriculture2017 йил 22-24 август кунлари Тошкент шаҳри Whynham Tashkent меҳмонхонасида Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳамда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (ФАО) билан ҳамкорликда «Марказий Осиёда органик қишлоқ хўжалигини ривожлантириш» мавзусидаги халқаро илмий-техник анжуман ташкил этилди. 24 август куни анжуман иширокчилари ҳудуднинг анъанавий ва органик қишлоқ хўжалиги бўйича салоҳияти билан танишиш мақсадида Самарқанд вилояти Тойлоқ туман «Сиёб Шавкат Орзу» фермер хўжалигида бўлдилар.

Тошкентда кечган анжуманда Европа ва Осиё мамлакатларидан органик қишлоқ хўжалиги (ОҚХ) билан шуғулланувчи етук олимлар ва экспертлар иштирок этди. Ўзбекистонда ва Марказий Осиёнинг бошқа мамлакатларида шаклланган кўп асрлик анъанавий сабзавотчилик ва боғдорчилик маданияти азалдан маҳаллий ўғитлардан фойдаланишни кўзда тутадиган биологик деҳқончилик тамойилларига асосланганлиги хуштаъмга ва истеъмол хусусиятларига эга бўлган экологик тоза мева ва сабзавотлар етиштириш имконини беради. Бундай маданият минтақада органик ишлаб чиқаришни ривожлантириш учун катта имкониятларга эга эканлигини кўрсатади.

Анжуман доирасида органик қишлоқ хўжалигини ривожлантириш бўйича МДҲ ва Европа давлатларининг тажрибалари намойиш этилди, ОҚХни ривожлантириш ва унинг жараёнларини умумлаштириш бўйича тажриба алмашинилди, органик ишлаб чиқариш учун институционал ва илмий асосларни яратиш ҳамда органик қонунчиликни яратиш ва мустаҳкамлаш  бўйича муаммолар ва уларнинг ечимига бағишлган масалалар муҳокама қилинди, органик қишлоқ хўжалиги тўғрисидаги билимларни кенгайтириш ва унинг Марказий Осиё мамлакатлари ўртасида савдо ва қишлоқ минтақаларни ривожлантиришга таъсири, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспорти имкониятларини оширишда тутган ўрни муҳокама қилинди, шунингдек, минтақа ва жаҳон миқёсида органик маҳсулот бозорлари тенденцияси ва истиқболда ривожлантириш имкониятлари кўриб чиқилди.

International Conference on development of organic agricultureТадбирда қишлоқ хўжалиги, иқтисодиёт, савдо ва стандартлаштириш соҳаларининг масъул давлат идоралари вакиллари, ишбилармон доира, халқаро ташкилот вакиллари ҳамда халқаро экспертлар иштирок этишди. Жумладан, анжуманда Органик қишлоқ хўжалиги ҳаракати бўйича халқаро федерация (IFOAM)нинг Осиёдаги президенти қатнашди ва анжуманнинг очилиш маросимида сўзга чиқди.

Анжуманнинг назарий сессияларидан сўнг, 24 август куни анжуман иштирокчилари Самарқанд вилоятидаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш заводларидан бирида бўлиб, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ярмаркасида иштирок этишди ҳамда мева-сабзавот маҳсулотларини қайта ишлаш бўйича ҳудудда қўлланилаётган илғор тажрибалар ва экспорт имкониятлари билан танишишди.

Тошкентда Халқаро ёшлар куни нишонланмоқда

International Youth Day in Tashkent

Халқаро ёшлар куни «Ёш оилалар ва қизлар» Биринчи миллий форуми доирасида нишонланади. Бу йилги тадбир Ўзбекистон Хотин-қизлар Қўмитаси ва БМТ Аҳолишунослик жамғармаси, (UNFPA) томонидан ташкил этилди.

Ҳар йили 12 август куни бутун дунё бўйлаб минглаб ёшлар, ёшлар ташкилотлари ва фаоллар Халқаро ёшлар кунини нишонлайди. Шу куни жаҳон ҳамжамиятининг диққат-эътибори ёшларга оид масалаларга кенгроқ қаратилади.

2017 йилги Халқаро ёшлар куни шиори – «Ёшлар дунё тинчлиги бунёдкорлари». 2015 йилда Хавфсизлик Кенгашининг 2250-сонли қарори қабул қилингандан бери, низоларнинг олдини олиш ва тинчликни сақлаб қолиш борасида ёшларнинг ўрни ва аҳамияти сифатида, муҳим ўрин тутиши борган сари кенгроқ эътироф этилмоқда. 2017 йилги Халқаро ёшлар куни ёшларнинг низоларни олдини олиш ва жамиятдаги ўзгаришларга қўшган ҳиссасини, шунингдек, инклюзивлик, ижтимоий адолат ва барқарор тинчликни нишонлашга бағишланган.  

Халқаро ёшлар куни Ўзбекистоннинг барча вилоятларида 2017 йил 7-12 август кунларида бўлиб ўтадиган «Ёш оилалар ва қизлар» Биринчи миллий форуми доирасида нишонланади. Ушбу ташаббус доирасида UNFPA ҳамкорлар билан биргаликда бир қатор тадбирларни, хусусан, Тошкент шаҳридаги Ихтисослаштирилган сув спортини ривожлантириш Республика марказида булиб ўтадиган 130 нафардан ортиқ қизлар ва ёш аёллар (15-30 ёшдаги) ўртасидаги сузиш мусобақаси,  ёш оилалар ва қизлар билан ишлаш бўйича миллий стратегия тақдим этиладиган, ҳамда Ёшлар иттифоқи ва Хотин-қизлар Қўмитаси орасида ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш бўйича хамкорлик Меморандуми имзоланадиган маросимни қўллаб-қувватлайди.

“Бугунги кунда кўпчилик мамлакатлар аҳолисининг катта қисмини ташкил қиладиган ёшларга, айниқса қизларга, оила ҳаётига тайёргарлик кўришга, қарор қабул қилишда иштирок этишга, таълим олишга, ва шунингдек, сифатли тиббий ва бошқа зарурий хизматлардан фойдаланишга имконият яратиш ва ёрдам бериш керак. Бу ўз навбатида ёшларнинг жамиятнинг фаол иштирокчилари сифатида ролини оширишга, ўз салоҳиятларини тўлиқ намоён килишга ва ўз мақсадларига эришиш имкониятларини беради. Шу боис Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш ва Ўзбекистон ёшлар иттифоқи фаолиятини қўллаб-қувватлаш тўғрисида»ги сўнгги қарори хам ёшларни қўллаб-қувватлашга бўлган эҳтиёжга алоҳида эътибор қаратади” – дейди UNFPAнинг Ўзбекистондаги вакили  Миеко Ябута хоним Халқаро ёшлар кунига бағишланган тадбирни очилиш мaрoсимида.

UNFPA томонидан қўллаб-қувватланган тадбирлар ёшлар орасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиб, нафақат энг фаол қизларнинг фаолиятига, балки шу билан бирга, ёшларнинг эришган ютуқлари, ўз камолотига қизиқишини орттириш, ёш оилаларда ижтимоий-маданий муҳитни барқарорлаштиришдек муҳим омилларга эътибор қаратади. Ёшларнинг спортга, таълимга, соғлиқни сақлашга, жумладан, репродуктив саломатлик ва оилани режалаштиришга оид ахборот ва хизматларидан фойдаланиш имкониятларини кенгайтириш – барқарор ривожланиш ва келажакда соғлом авлодга эришиш учун мухимдир.

БМТнинг аҳолишунослик жамғармаси ва Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси Ўзбекистон ёшлари орасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишҳамкорлик қилади. Иккала ҳамкорни ҳам жамиятда ёшларнинг ролини кучайтириш ва уларнинг салоҳиятини ривожлантириш ғоялари бирлаштиради.

БМТнинг Ўзбекистондаги янги вакили тайинланди

NEW UN Resident Coordinator to Uzbekistan appointedБМТ ва БМТ Тараққиёт дастурининг Ўзбекистондаги янги вакили сифатида Хелена Фрейзер тайинланди. Бунга қадар Фрейзер хоним БМТнинг гуманитар масалаларини мувофиқлаштириш бошқармасининг Сурия низоси бўйича минтақавий офиси (Уммoн, Иордания) раҳбари бўлган. Фрейзер хоним БМТ Бош котиби Антониу Гутерришнинг ўз ваколати ҳақидаги хатни Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комиловга топширди.

Суҳбат давомида Ўзбекистон ва БМТни турли соҳалардаги ҳамкорлик бирлаштириши ва ушбу ҳамкорлик асосини инсон манфаатлари ташкил этиши таъкидланди. Шунингдек, БМТнинг Ўзбекистон ва Марказий Осиё давлатларига диққат-эътибори ошиб бораётгани қайд этилди. Бунинг исботи сифатида Бош котиб Антониу Гутерриш ва БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайннинг Ўзбекистонга ташрифларии эслаб ўтилди.

Хелена Фрейзерга Ўзбекистон ва БМТ ўртасидаги 2017-2020 йилларга мўлжалланган ҳамкорликни ривожлантириш бўйича режа лойиҳаси топширилди ва унинг асосий йўналишлари бўйича изоҳлар берилди.

Суҳбат чоғида томонлар глобал ва минтақавий масалалар бўйича, ҳусусан Ўзбекистонда ўтказилиши кутилаётган БМТ халқаро анжуманлари борасида ҳам фикр алмашдилар.